در تحقیقات تاریخی مربوط به دفاع مقدس، به ایثار و فداکاری و جانفشانی خانوادهی جانبازان، اعم از پدر و مادر، همسر و فرزندان کمتر توجه شده است. این موضوع از آنرو اهمیت دارد که نباید تاریخ دفاع مقدس را به ایثارگران جانباز محدود و خلاصه کرد.مقاله: تاریخ شفاهی ایثارگران گمنامپژوهشگر: مریم توسلی کوپاییچکیدههنگامی که از ایثار و شهادت سخن به میان می آید، رزمندگان و ایثارگران دوران دفاع مقدس از تمامی گروه ها، بهویژه جانبازان، شهدا و آزادگان مد نظر قرار می گیرند. در کنار این گروه، خیل عظیم مردم پشتیبان جبهه و جنگ نیز قرار دارند. پرسش اساسی این است که آیا ایثارگری محدود و منحصر به همان دوران است؟

شهادت موجب آمرزش گناهان می شود. شهید از سوال قبر محفوظ است و فشار قبر ندارد و در بهشت با حوریان همنشین است. شهید حق شفاعت دارد. شهدا از اولین کسانی اند که وارد بهشت می شوند و همه به مقام شهیدان غبطه می خورند . انسان زمانی چیزی را حقیقتا طلب میکند که شناخت کاملی از آن، در وی ایجاد شده باشد. گاهی ممکن است که این طلب، طلبی واقعی نباشد و طلبی از روی احساس و انبعاثات درونی باشد. از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده است: اشرف الموت قتل الشهاده (میزان الحکمه / ج 6 / ص 2872) شرافتمندانه ترین مرگ شهادت است. حال باید دید که آیا راه رسیدن به درجه شهادت فقط کشته شدن در میدان جنگ است یا راههای دیگری ن

انتخاب سومی نداریم؛ پایان کار یا مرگ است و یا شهادت. دو راهیای که تمام بشر، یا آن را تجربه کردهاند و یا تجربه خواهند کرد. انسان هرچند که مختار آفریده شده، اما قرار گرفتن او بر سر این دو راهی دیگر اختیاری نیست. فقط و فقط اختیار دارد یکی از این دو گزینه را انتخاب کند: مرگ یا شهادت. در این یادداشت بیشتر درباره این دو گزینه و راه ورود به شهادت میپردازیم. مرگ، مسیر عمومیانسانهای بسیار زیادی، مرگ را میچشند و با آن از دنیا خارج میشوند. بالاخره باید دنیا را وداع گفت و عطای زندگی دنیوی را به دیگران هدیه کرد. یکی از دو راه خروج از دنیا مرگ است. مرگ برایندی از زندگی است که ما را به پاداش یک عمر تلا

در لغت به معنای شهود یا حضور است و شاهد و شهید یعنی حاضر و جمع آن شهدا است. (1) در مجمع البحرین آمده است: شهادت یعنی کشته شدن در راه خدا. وجه تسمیه چنین قتلی به شهادت، بدین جهت است که ملائکه رحمت بدین صحنه حضور یابند و بر این وجه، شهید به معنای شهود است، یا بدین سبب که خدا و فرشتگانش به دخول شهید به بهشت گواهی دهند و یا بدین لحاظ که شهید به همراه انبیا در قیامت بر دیگر امم گواهی دهند و یا چون شهید زنده و حاضر است، به موجب آیه: "احیاء عند ربهم یرزقون؛ (2) شهدا زنده اند و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند"، و یا به این جهت که وی به شهادت حق قیام نمود تا کشته شد.(3) در تفسیر نمونه نیز آمده است:

بسم الله الرحمن الرحیم
بهترین مـردنـها، شـهـادت است. بالاترین اجرها برای انسانی که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گوارای شـهــادت است. خـوشـا بـه حال آن عزیزان، و گوارا بـاد بـر آنها این نعمت بزرگ الـهی! آنها با شـهـادت، اجرشان را گرفـتند. شـهـادت، یعنی وارد شدن در حریم خلوت الـهی، و میـهمان شـدن بر سر سفرهی ضیـافـت الـهـی؛ این کم چیزی نیست؛ این خیلی باعظمت است.(مـقام معظـم رهـبـری)

بسم الله الرحمن الرحیم
بهترین مـردنـها، شـهـادت است. بالاترین اجرها برای انسانی که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گوارای شـهــادت است. خـوشـا بـه حال آن عزیزان، و گوارا بـاد بـر آنها این نعمت بزرگ الـهی! آنها با شـهـادت، اجرشان را گرفـتند. شـهـادت، یعنی وارد شدن در حریم خلوت الـهی، و میـهمان شـدن بر سر سفرهی ضیـافـت الـهـی؛ این کم چیزی نیست؛ این خیلی باعظمت است.(مـقام معظـم رهـبـری)

بسم الله الرحمن الرحیم
بهترین مـردنـها، شـهـادت است. بالاترین اجرها برای انسانی که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گوارای شـهــادت است. خـوشـا بـه حال آن عزیزان، و گوارا بـاد بـر آنها این نعمت بزرگ الـهی! آنها با شـهـادت، اجرشان را گرفـتند. شـهـادت، یعنی وارد شدن در حریم خلوت الـهی، و میـهمان شـدن بر سر سفرهی ضیـافـت الـهـی؛ این کم چیزی نیست؛ این خیلی باعظمت است.(مـقام معظـم رهـبـری)

بسم الله الرحمن الرحیم
بهترین مـردنـها، شـهـادت است. بالاترین اجرها برای انسانی که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گوارای شـهــادت است. خـوشـا بـه حال آن عزیزان، و گوارا بـاد بـر آنها این نعمت بزرگ الـهی! آنها با شـهـادت، اجرشان را گرفـتند. شـهـادت، یعنی وارد شدن در حریم خلوت الـهی، و میـهمان شـدن بر سر سفرهی ضیـافـت الـهـی؛ این کم چیزی نیست؛ این خیلی باعظمت است.(مـقام معظـم رهـبـری)